طب الائمه (عليهم السلام ) - به نقل از يونس بن يعقوب -: از امام صادق (ع)
در اين باره پرسيدم كه كسى دارويى مى نوشد. شايد اين دارو او را بكشد و
شايد هم از آن به سلامت مانَد، ولى بيشتر سالم مى ماند. (حكم چيست )؟
امام (ع) فرمود: ((خداوند، درد را فرو فرستاده و شفا را هم فرو فرستاده است
. خداوند، هيچ دردى را نيافريده ، مگر اين كه برايش درمانى نيز قرار داده
است . آن را بنوش و نام خداى تعالى را بر زبان آور)).
جايز بودن معالجه توسّط جنس مخالف در هنگام ضرورت
دعائم الاسلام : از امام صادق (ع) روايت شده كه از او در اين باره پرسيدند
كه : اگر زنى به بيمارى جسمى مبتلا شود، آيا درست است كه مردى او را درمان
كند؟ فرمود: ((اگر چاره اى جز اين نباشد، اشكالى ندارد)).
درمان با داروى حرام
امام صادق عليه السلام : پيامبر خدا از مداوا كردن با داروى ناپاك ، نهى فرمود.
امام صادق عليه السلام : در هيچ حرامى شفايى نيست .
امام صادق عليه السلام : خداوند، در هيچ چيز از آنچه حرام كرده ، نه شفايى قرار داده است و نه دوايى .
امام صادق عليه السلام : در پاسخ به كسى كه درباره ى دارويى آميخته شده به
شراب پرسيده بود -: نه به خداوند سوگند، دوست ندارم بدان بنگرم ؛ چه رسد كه
با آن درمان كنم . آن به منزله ى پيه خوك يا گوشت خوك است . البته مردمى
با آن ، دارو و درمان مى كنند.
تفسير العياشى :
از سيف بن عميره ، از پيرى از شيعيان ، از امام صادق (ع) روايت شده كه راوى
گفته است نزد امام صادق (ع) بوديم كه پيرمردى پرسيد: دردى دارم و براى
درمان آن شراب خرما مى نوشم . پير، آن گاه اين شراب را براى ايشان ، توصيف
كرد.
امام به او فرمود: ((چه چيز تو را از ( نوشيدن ) آبى كه خداوند از آن هر چيز زنده اى را آفريده است ، باز مى دارد؟)).
گفت : با مزاجم سازگار نمى افتد.
امام (ع): پرسيد: ((چه چيز تو را از (خوردن ) عسل باز مى دارد، در حالى كه خداوند فرموده است : ((در آن براى مردم ، شفايى هست ؟)).
گفت : آن را نمى يابم .
فرمود: ((پس چه چيز تو را از شيرى كه گوشتت از آن روييده و استخوانت از آن استوارى يافته است ، باز مى دارد؟)).
گفت : با مزاجم سازگار نمى افتد.
امام صادق (ع) در اين هنگام به وى فرمود: ((آيا مى خواهى كه تو را به شراب
نوشيدن امر كنم ؟ ! نه . به خداوند سوگند، تو را به اين كار امر نمى كنم
)).
الكافى - به نقل از مفضّل بن عمرو -: به امام صادق (ع) گفتم : فدايت شوم !
مرا آگاه ساز كه چرا خداوند، شراب ، مردار، خون و گوشت خوك را حرام ساخته
است ؟
فرمود: ((خداوند - سبحانه و تعالى - نه از سرِ علاقه اش به آنچه بر مردم
حرام كرده ، و نه از سرِ بى رغبتى به آنچه بر آنان حلال ساخته ، اين چيزها
را بر بندگان خويش حرام گردانده و جز آنها را حلال دانسته است ؛ بلكه او
آفريدگان را آفريد و به آنچه تن آنان ، بدان برپاست و به كارشان مى آيد،
آگاهى داشت و همين چيزها را از سرِ لطف و براى مصلحت بندگان خويش ، بر آنان
حلال و مباح كرد و (از سويى ) از آنچه هم به ايشان زيان مى رساند، آگاه
بوده و آنان را از آن كار نهى فرمود و آنها را بر ايشان حرام گرداند. سپس
همين محرمات را براى هر فرد، ناچار و به هنگامى كه تن وى جز به آنها برپا
نمى شود، مباح و حلال قرار داد و البته او را بدين نيز امر فرمود كه از آن ،
به قدر نياز بردارد، نه بيش از آن ))
پرهيز از مراجعه به پزشك و مصرف بى رويه ى دارو
امام صادق عليه السلام : سه چيز، ناخوشايندى در پى مى آورد: ... و نوشيدن
دارو بدون بيمارى ، هر چند شخص از آن دارو، جان به در بَرَد.
امام صادق عليه السلام : هر كس تندرستى اش بر بيمارى اش چيرگى داشته باشد و دارو بنوشد، به زيان خويش اقدام كرده است .
امام صادق عليه السلام : هر كس تندرستى اش بر بيمارى اش غلبه داشته باشد و
خود را به چيزى درمانى كند و پس از آن بميرد، من در پيشگاه خداوند، از او
بيزارى مى جويم .
عوامل شادابى و نشاط
امام صادق عليه السلام : هر كس كفش زرد بپوشد، تا هنگامى كه آن را كهنه كند، در شادمانى است .
امام صادق عليه السلام : سه چيز چاق مى كند و سه چيز ديگر، لاغر مى كند:
آنچه چاق مى كند، عبارت است از: پيوسته حمام كردن ، استنشاق بوى خوش ،
پوشيدن جامه ى نرم ... .
الكافى - به نقل از احمد بن محمد بن خالد، از يكى از يارانش -: امام صادق
(ع) فرمود: ((سه چيز است كه خوردنى است كه خوردنى نيست ولى چاق مى كند؛ سه
چيز است كه خوردنى است ولى لاغر مى كند؛ دو چيز است كه براى هر چيزى سودمند
است و براى هر چيز، ضرر ندارد، و دو چيز است كه از هر جهت ، زيان دارد و
براى هيچ چيز فايده ندارد. امّا آن سه چيز كه خوراكى نيست و چاق مى كند
عبارت اند از: پوشيدن زيرپوش كتان ، بوى خوش ، و نوره كشيدن . آن سه چيز كه
خوردنى است و لاغر مى كند، عبارت اند از گوشت خشك شده ، پنير و خرماى تازه
به بار نشسته (و در حديثى ديگر آمده است : گوشت راسته ى شتر و لِرد روغن
).
آن دو چيزى هم كه براى هر چيزى سودمند است و براى هيچ چيز ضرر ندارد، عبارت
اند از: آب نيمْگرم و انار. و آن دو چيزى هم كه براى هر چيز زيان دارند و
براى هيچ چيز مفيد نيستند، عبارت اند از: گوشت خشك شده و پنير.
(راوى مى گويد:) گفتم فدايت شوم ! آن جا گفتى لاغر مى كنند و اين جا مى گويى زيان مى رسانند؟!
فرمود: ((آيا نمى دانى كه لاغرى ، خود از (مصداق هاى ) زيان ديدگى است ؟!))
امام صادق عليه السلام : تعويذ ( نشاط و شادى )، در ده چيز است : قدم زدن ،
سوارى ، در آب غوطه خوردن ، به سبزه نگريستن ، خوردن و آشاميدن ، به زن
خوش سيما نگاه كردن ، آميزش جنسى ، مسواك زدن ، سر را با خَطمى در حمّام و
جز آن شستن ، و با مردم هم سخن شدن .
عوامل طول عمر
موجبات پيرى زودرس
امام صادق عليه السلام : دست هايتان را پيش و پس از غذا خوردن بشوييد، كه فقر را مى بَرَد و بر عمر مى افزايد.
امام صادق عليه السلام : چهار چيز (انسان را) پيش از فرا رسيدن هنگام پيرى
پير مى كند: خوردن گوشت خشك شده ، نشستن بر جاى مرطوب ، بالا رفتن بر پلكان
و آميزش با پيرزنان .
عوامل فرسودگى بدن
امام صادق عليه السلام : سه چيز، بدن را فرسوده مى كند و شايد هم (فرد را)
بكُشد: حمام رفتن با شكم پُر، آميزش كردن با شكم پُر، و همبسترى با پيرزنان
.
امام صادق عليه السلام : دو چيزِ مناسب اند كه به هيچ درون نادرستى در
نيايند، مگر اين كه آن را به درستى آورند، و دو چيز نامناسب اند كه به هيچ
درون سالمى درنيايند، مگر اين كه آن را نادرست (و ناسالم ) كنند. آن دو چيز
مناسب ، عبارت اند از: انار و آب نيم گرم ؛ و آن دو چيز نامناسب نيز عبارت
اند از: پنير و گوشت خشك شده .
خاصيت هاى بوى خوش
امام صادق عليه السلام : بوى خوش ، عقل را استوار مى كند و بر توان جنسى مى افزايد.
امام صادق عليه السلام : هر كس در آغاز روز بوى خوش استعمال كند، تا شب ، عقلش او را همراهى مى كند.
امام صادق عليه السلام : هر كس در حالى كه روزه است ، در آغاز روز، خوش بوكننده اى به كار ببرد، عقل خويش را از كف ندهد.
نقش كفش در سلامت
امام صادق عليه السلام : عادت به پوشيدن كفش ، از مرگ هاى بد، جلوگيرى مى كند.
امام صادق (ع)- هنگامى كه به يكى از اصحاب خود نگريست كه كفش سياه داشت -:
تو را كفش مِشكى به چه كار؟! آيا نمى دانى كه اين كفش به چشم زيان مى
رساند، آلتِ مردانگى را سست مى كند، از ديگر انواع ، گران تر است و هيچ كس
آن را نمى پوشد، مگر اين كه با آن ، احساس نخوت مى كند؟!
حكمت بيمارى
ترديدى وجود ندارد كه در نظام هستى ، هيچ پديده اى بى حكمت نيست ، هر چند
اين حكمت بر ما پوشيده مانده باشد. امام صادق (ع) درباره حكمت بيمارى
فرموده است :
بيمارى بر چند گونه است : بيمارى آزمون ، بيمارى كيفر و بيمارى اى كه علت مرگ قرار داده شده است .
امام صادق (ع) در اين سخن ، سه حكمت براى بيمارى ذكر كرده و اين هر سه بر دانش طب ، ناشناخته است .
تربيت
حكايت جالبى از امام صادق (ع) نقل شده است كه امير مؤ منان به بيمارى اى
گرفتار شد. جمعى ايشان را عيادت كردند و از حال وى پرسيدند و گفتند: اى
امير مؤ منان ، به چه حالتى شب را به روز آوردى ؟
امام (ع) بر خلاف عادت متعارف فرمود:
اءصبَحتُ بِشَرّ: با بدى شب را به صبح آورده ام .
آنان از اين سخن ، شگفت زده شدند و گفتند: سبحان الله ! آيا اين ، سخن چون تويى است ؟
امام در پاسخ آنان فرمود: خداوند متعال مى فرمايد: ((و نَبلُوكُم بِالشَّرّ
وَالخَيرِ و اِلَينَا تُرجَعونَ)) فالخَيرُ: الصِّحَّة وَالغِنى ،
وَالشَّر: المَرَضُ وَالفَقرُ، ابتِلاء و اختِبارا يعنى در اين سخن خداوند،
خير، همان تندرستى و بى نيازى و شر همان بيمارى و فقر است كه آزمون و
امتحان هستند.
تعريف بيمارى
از بزرگترين گرفتارى ها
امام صادق عليه السلام : چهار چيز است كه اندكش هم بسيار است : آتش ، دشمنى ، تهى دستى و بيمارى .
شمارى از حكمت هاى نهفته در بيمارى ها
امام صادق (ع)- در پاسخ به مردى زنديق كه پرسيده بود: كودك خردسالى كه نه
گناهى كرده و نه جرمى از او سر زده : به چه سبب ، مستحق دردها و بيمارى
هايى شده است كه به وى مى رسد -: بيمارى بر چند گونه است : بيمارى آزمون ،
بيمارى كيفر و بيمارى اى كه علت مرگ قرار داده شده است . امّا تو مدعى هستى
كه آن از خوراك نامناسب ، نوشيدنى آلوده و بيمارى اى است كه در مادر وى
وجود داشته است و گمان مى كنى كه هر كس ، بدن خويش را درست تدبير كند و در
احوال خود، نيك بنگرد و در آنچه مى خورد، سودمند و زيان آور را از همديگر
بازشناسد، بيمار نمى شود. تو در اين دعوى به (عقيده ) كسانى مى گرايى كه مى
پندارند بيمارى و مرگ ، جز از خوردنى ها و نوشيدنى ها نيست . ارسطو، استاد
طبيبان بود. افلاطون ، سرآمد حكيمان بود و جالينوس ، پير و پرتجربه بود؛
امّا نتوانست مرگ را آن گاه كه در آستانه ى وى فرود آمد، از خويش برانَد.
همه مُردند، در حالى كه در حفظ خويش و در انديشيدن به آنچه با بدن سازگار
است از هيچ كوششى فروگذار نكردند. چه بسيار بيمارى كه درمان كننده ى او را
بيمارى افزوده است و چه بسيار طبيب داناى آشنا به دارو و درمان ، كه خود
مرده و (در برابر) فردى ناآگاه به طب مدتى درازتر پس از او زنده مانده است و
نه آن را پس از سرآمدن مدّت (زندگى ) و فرارسيدن اجلش ، آگاهى به طب ،
سودى نبخشيده ، و نه اين را پيش از سرآمدن مدت (زندگى ) و به گاه دورتر
بودن اجل ، ناآگاهى از طب ، زيانى رسانده است .
منافع بيمارى
تاءديب
امام صادق عليه السلام : اگر بنا بود هيچ درد و رنجى به انسان نرسد، به
كدامين وسيله از زشتى ها دامن در مى كشيد و در برابر خداوند، فروتنى مى كرد
و با مردم ، مهربانى مى ورزيد؟ آيا نمى بينى انسان ، آن هنگام كه دردى
دامنگيرش مى شود، فروتن مى شود، و سرِ تسليم فرود مى آورد و بر درگاه
پروردگار خويش ، عافيت مى جويد و دست به صدقه مى گشايد؟
امام صادق (ع)- در دعاى خويش آن هنگام كه بيمار شده بود -: خداوندا! اين را نه (نشان ) غضب ، بلكه (مايه ى ) ادب قرار ده .
پاداش
امام باقر (ع) يا امام صادق عليه السلام : بيدارى يك شب به علت بيمارى يا درد برتر و پُر پاداش تر از عبادت يك سال است .
پاداش دوران تندرستى
امام صادق عليه السلام : پيامبر خدا، سرِ خود را به سوى آسمان بلند كرد و
لبخند زد و پرسيدند: اى پيامبر خدا! ديديم سرِ خويش را به سوى آسمان بلند
كردى و لبخند زدى .
فرمود: ((آرى ! از دو فرشته در شگفت شدم كه از آسمان به زمين آمدند و بنده ى
مؤ من درستكارى را در جاى نماز خويش كه همواره در آن نماز مى گزارد، جستند
تا براى وى ، عمل آن شب و روزش را بنويسند؛ امّا وى را در مصلاى خويش
نيافتند. پس به آسمان بازگشتند و گفتند: پروردگارا! فلان بنده ى مؤ منت را
در مكان نمازش جستيم تا براى وى عملش را در آن روز و شب بنويسيم ، ولى آن
جا به او دست نيافتيم و او را در بندِ (بيمارى ) تو ديديم . پس خداوند
(عزوجل ) (به آنان ) فرمود: تا زمانى كه بنده ام در بندِ من است ؛ براى او
در هر شب و روز همانند آنچه در دوران تندرستى اش انجام مى داده است ،
بنويسيد؛ چه بر من است هنگامى كه او را از آنچه در دوران تندرستى انجام مى
داده ، بازداشته ام ، براى وى پاداش همان را بنويسم )).
امام صادق عليه السلام : چون در هر شامگاه ، دو فرشته ى بنده ى بيمار به
آسمان مى روند، پروردگار - تبارك و تعالى - مى پرسد: ((براى بنده ام در
بيمارى اش چه نوشته ايد؟)).
مى گويند: ناليدن .
پس خداوند مى فرمايد: ((با بنده ى خويش ، انصاف روا نداشته ام اگر او را در
بازداشتى از بازداشت هاى خود بدارم آن گاه ، مانع ناليدن او شوم )).
پس (به فرشتگان ) مى فرمايد: ((براى بنده ام ، همانند آن كارهاى نيكى را كه
در دوران تندرستى اش مى نوشتيد و هيچ گناهى بر او ننويسيد تا هنگامى كه وى
را از بازداشت خويش ، آزاد كنم ؛ چرا كه او اكنون ، در زندانى از زندان
هاى من است )).
وظايف بيماران : پنهان داشتن بيمارى
الكافى - به نقل از ابن ابى عمير، از يكى از ياران امام صادق (ع) -: امام
صادق (ع) فرمود: ((هر كس سه روز بيمار باشد و آن را پنهان كند و هيچ كس را
از آن آگاه نسازد، خداوند براى او گوشتى بهتر از آن گوشت (كه در بيمارى از
دست رفته است )، خونى بهتر از خونش ، پوستى بهتر از پوست وى و مويى بهتر از
موى وى ، جايگزين مى كند)).
پرسيدم : فدايت شوم ! چگونه جايگزين مى سازد؟
فرمود: ((براى او گوشت ، خون ، پوست و مويى را جايگزين مى كند كه با آنها گناه نكرده است )).
شكيبايى
امام صادق (ع)- هنگامى كه از ايشان درباره ى تعريف شِكوه از سوى بيمار
پرسيده شد -: گاه شخص مى گويد: ((امروز تب دارم )) و ((ديشب ، بيدار ماندم
)) اين سخن او راست است و شِكوه نيست . شِكوه تنها آن است كه بگويد: ((به
چيزى مبتلا شدم كه هيچ كس ، بدان گرفتار نيامده است ))؛ و بگويد: چيزى
دامنگيرم شده كه دامنگير هيچ كس نشده است ))؛ امّا شِكوه آن نيست كه بگويد:
((ديشب بيدار بودم )) و ((امروز تب دارم ))، يا سخنى ديگر از اين قبيل .
سپاسگزارى
الكافى - به نقل از عرزمى ، از پدرش ، از امام صادق (ع)-: ((هركسى شبى
بيمار باشد و اين بيمارى را به جان بپذيرد و سپاس آن را به درگاه خداوند
بگزارد، آن شب برايش همانند عبادت شصت سال است )).
از امام (ع) پرسيدم : پذيرفتن بيمارى چيست ؟
فرمود: ((بر آن شكيبايى كند، ديگران را از آنچه در اين شب بر او گذشته است
خبر ندهد، و چون شب را به صبح آورد، خداوند را بر آنچه بوده است سپاس
گويد)).
صدقه دادن
امام صادق عليه السلام : مستحب است بيمار به دست خود، صدقه اى به سائل بدهد و از او بخواهد براى وى دعا كند.
دعا كردن
امام صادق (ع)- دعاى ايشان به هنگام بيمارى -: خداوندا! تو خود كسانى را
سرزنش كردى و فرمودى : ((بگو كسانى را كه به جاى خداوند به خدايى مى
پنداشته ايد، فرا خوانيد تا ببينيد كه نه نمى توانند سختى اى از شما
بگشايند، و نه شما را به حالتى ديگر در آورند.)) پس اى آن كه هيچ كس جز او
نتواند سختى اى از من بگشايد و مرا به حالتى ديگر ببرد! بر محمد و خاندانش
درود فرست ، و سختى را از من بگشاى و آن را به سوى كسانى ببر كه در كنار تو
- كه خدايى جز تو نيست - خدايى ديگر را مى خوانند.
پادش پرستارى
امام صادق (ع)- در تفسير واژه ((احسان )) در اين سخن خداوند در سوره ى يوسف
كه فرمود: (( ما را از تاءويل آن آگاه كن كه تو را از نيكو كاران مى بينم
)) -: يوسف ، از بيماران ، پرستارى مى كرد.
آداب پرستارى
امام صادق عليه السلام : طايفه اى از دزدان را كه دليل بر ضدّشان اقامه شده
بود و اقرار كرده بودند، نزد امير مؤ منان آوردند. پس دستان آنان را بريد و
سپس فرمود: ((اى قنبر! آنان را نزد خود ببر، زخم هايشان را درمان ساز و
به نيكى از آنان پرستارى كن )).
تشويق به عيادت
امام صادق عليه السلام : بر شما باد پاك دامنى و تلاش در انجام دادن وظايف
دينى ! در تشييع جنازه ، حاضر شويد و به عيادت بيماران برويد.
پاداش عيادت
امام صادق عليه السلام : هر مؤمنى كه مؤمنى ديگر را در هنگام بيمارى اش
براى خداوند (عزوجل ) عيادت كند، خداوند، فرشته اى از فرشتگان عيادت كننده
را با او مى گمارد كه در قبرش از وى عيادت نمايد و تا روز قيامت براى وى
آمرزش بطلبد.
امام صادق عليه السلام : هر مؤمنى كه مؤمن بيمار ديگرى را در زمان بيمارى
اش به هنگام صبح عيادت كند، هفتاد هزار فرشته ، او را همراهى كنند و چون
(در نزد) بنشيند، رحمت ، او را در ميان مى گيرد و فرشتگان براى او از
خداوند (عزوجل ) آمرزش طلبند تا زمانى كه شامگاه فرا رسد؛ و اگر هم او را
شامگاهان عيادت كند، او را پاداشى همانند باشد تا زمانى كه شب را به صبح
برساند.
امام صادق عليه السلام : هر كس بيمارى از مسلمانان را عيادت كند، خداوند
براى هميشه ، هفتاد هزار فرشته را با او مى گمارد كه به خانه ى او در مى
آيند و در آن تا روز قيامت ، تسبيح و تقديس خداوند و ((لا اله الا الله )) و
((اللّه اكبر)) مى گويند و نيمى از نماز آنان براى عيادت كننده بيمار است .
الكافى - به نقل از عبداللّه بن سنان ، از امام صادق (ع) -: ((بايسته بيمار
شما، برادران خويش را از بيمارى خود، آگاه سازد تا آنان ، به عيادت وى
بروند و هم او به سبب كار آنان ، پاداشى يابد و هم آنان در برابر آنچه براى
او كرده اند، پاداش بگيرند)).
در اين هنگام گفته شد: آرى (مى فهميم كه ) آنان با رفتن به عيادت بيمار،
پاداش مى گيرند؛ امّا او چگونه به سبب كار آنان پاداش مى يابد؟
فرمود: ((به اين سبب كه واسطه ى كسب حَسَنات از سوى آنان شده است ، به سبب
آنان پاداش مى يابد و بدين واسطه ، براى او ده حسنه نوشته مى شود، ده مرتبه
مقامش بالاتر برده مى شود و بدين وسيله ، ده گناه از او محو مى گردد)).
آداب عيادت
هديه دادن به بيمار
الكافى - به نقل از يكى از وابستگان امام صادق (ع) -: يكى از وابستگان امام
صادق (ع) بيمار شد و ما كه شمارى از وابستگان او بوديم ، روانه ى عيادت آن
بيمار شديم . در ميانه ى راه ، امام صادق (ع) با ما رويارو شد و پرسيد:
((آهنگ كجا داريد؟)).
گفتيم : آهنگ فلان كس داريم تا از او عيادت كنيم .
فرمود: ((بِايستيد)).
ما ايستاديم . پس فرمود: ((آيا سيب ، بِه ، يا قطعه اى عود به همراه داريد؟)).
گفتيم : هيچ يك از اين چيزها را همراه نداريم .
فرمود: آيا نمى دانيد كه بيمار از آنچه نزد وى مى برند، احساس آرامش مى كند؟)).
امام صادق عليه السلام : هر كس بيمارى را براى خدا عيادت كند، آن بيمار
براى عيادت كننده ، از خدا چيزى نخواهد مگر آن كه خداوند دعايش را استجابت
كند.
امام صادق عليه السلام : در عيادت ، آن كس از شما بيشترين پاداش را مى برد كه كمتر از همه بنشيند.
امام صادق عليه السلام : در كمتر از سه روز، عيادتى نيست و آنگاه كه عيادت
لازم شود، يك روز در ميان باشد. اگر هم بيمارى به درازا انجامد، بيمار به
كسانش واگذارده مى شود.
اشاره به حكمت نهفته در دستگاه قلب
امام صادق (ع)- خطاب به طبيب هندى -: قلب ، به شكل دانه ى صنوبر است ؛ زيرا
وارونه است و يك سرِ قلب باريك قرار داده شده است تا لا به لاى ريه برود و
با سردى آن ، خودش را خُنك كند، مبادا مغز از گرماى آن بسوزد.
امام صادق (ع)- خطاب به مفضّل بن عمر -: اى مفضّل ! اكنون ، قلب را برايت
وصف مى كنم : بدان كه در آن سوراخ هايى است ، سوداده شده به سمت سوراخ
هايى كه در ريه است ، و همين هاست كه قلب را خُنك مى كند، به گونه اى كه
اگر اين سوراخ ها با همديگر تفاوت مى يافتند و رو به روى هم نبودند، خُنكا
به قلب نمى رسيد و انسان مى مُرد. اكنون آيا صاحبِ انديشه و تاءمل ، روا
مى داند كه بگويد چنين پديده اى ، به اهمال پديد آمده است ، و در درون خويش
، گواهى نيابد كه او را از اين پندار، باز بدارند؟
امام صادق عليه السلام : پيامبر خدا، در هر روز، سيصد و شصت بار، به شمار
رگ هاى بدن ، خداوند را سپاس مى گفت و مى فرمود: ((پروردگار جهانيان را به
فراوانى و در هر حال ، سپاس !))
امام صادق عليه السلام : پيامبر خدا فرموده است : ((در بدن آدميزاد، سيصد و
شصت رگ است : صد و هشتاد تاى آن متحرّك ، و صد و هشتاد تاى ديگر، ساكن
اند. اگر رگ هاى متحرك ، ساكن بودند، انسان نمى خفت ، و اگر آن رگ هاى ساكن
، متحرك بودند نيز انسان نمى خفت )). پيامبر خدا، هر روز صبح ، سيصد و شصت
بار مى گفت : ((خداوندِ جهانيان را به فراوانى و در هر حال ، سپاس !)) و
شامگاهان نيز چنين مى گفت .
براى سلامت قلب و تقويت آن
سيب : امام صادق عليه السلام : اگر مردم مى دانستند در سيب چيست ،
بيمارانشان را جز به آن درمان نمى كردند. بدانيد كه سيب ، بويژه ،
سودمندترين چيز براى قلب و مايه ى شست و شوى آن است .
سركه : امام صادق عليه السلام : سركه ، قلب را روشن مى كند. (به ويژه سركه ى
سيب طبيعى كه كاهنده چربى ها و كلسترول اضافى و تعديل و تعادل اندام است )
انار : امام صادق عليه السلام : هر كس ناشتا انار بخورد، (آن انار)، قلبش را چهل روز روشن مى كند.
گلابى : امام صادق عليه السلام : گلابى بخوريد، كه به اذن خداوند متعال ، دل را جلا مى دهد و دردهاى درون را تسكين مى بخشد.
تلبينه : امام صادق عليه السلام : تلبينه ، دل اندوهگين را جلا مى بخشد،
چنان كه انگشتان ، عرق را از پيشانى مى زدايند. (تلبينه نوعى آش است كه از
سبوس و شيره عسل ، تهيه مى شود).
براى سلامتى رگ ها
بادنجان
امام صادق عليه السلام : در هنگام خرماچينى ، فراوان بادنجان ( بادمجان )
بخوريد؛ چرا كه شفاى هر درد است ، بر روشنىِ چهره مى افزايد، رگ ها را نرم
مى كند و آب كمر (نيروى جنسى ) را افزون مى سازد.
حوضه علمیه خاتم النبیین-کابل
میدانی در هرات باستان
